1.1 Đọc văn bản 1 và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 5
VĂN BẢN 1
Vậy cái đẹp trong khoa học là gì? Trước hết đó chính là vẻ đẹp vật chất của thế giới, nó đập ngay vào mắt chúng ta và làm chúng ta choáng ngợp. Như Mặt Trời khổng lồ phát chiếu là nguồn sống, là ánh sáng và năng lượng; nó còn là nguồn của sự sống lấy và khẳng định. Khi địa cầu với bề nước, với các phân tử khí và các tinh thể băng, khi phản xạ trên bề mặt các hạt bụi, các vôi, nilon, khi soi mình trên mặt nước đại dương và ao hồ, hay khi luồn lách giữa các đám mây, trong sương mù, Mặt Trời của chúng ta đã tạo ra những khung cảnh thiên nhiên tuyệt vời, làm dịu trái tim và ủi an tâm hồn. Một vẻ đẹp thường xuyên ẩn u và đôi khi thậm chí còn cứu rỗi chúng ta.
Thế giới không “bắt buộc” phải đẹp, nhưng nó thực sự là như thế. Chúng ta không thể một cách dễ dàng những kì quan quang học, và bầu trời là một bức tranh hoàn hảo với màu sắc và ánh sáng tác động và phổ biến một cách bất ngờ nhất. Bậc thông minh có thể tưởng tượng ra các cầu vồng – cầu vồng cung đã sắc không lộ xuất hiện giữa những giọt nước mưa ở cuối một trận mưa dông, sự hài hòa về sắc màu và sự phản xạ của các cung tròn đã tạo nên cây cầu nối giữa bầu trời và khoa học, khiến người ta phải khám phá và suy ngẫm. Rồi cánh hoàng hôn, một lẽ hiển nhiên của các vầng cầu vồng, rọi bầu trời ngay trước khi vàng dương biến mất dưới chân trời. Khi chúng ta buồn, đôi khi chỉ cần nhìn bầu trời xanh, dãy những đám mây cũng đủ để vơi bớt nỗi phiền muộn. Những cảnh cực quang, khi ánh sáng bị khúc xạ bởi những sắc màu, hình dạng và chuyển động biến hóa dọc đường như vô tận, mang lại cho chúng ta sự kinh ngạc vô hạn, một cảm giác không thể giải thích.
Chúng ta sống trong một thế giới cực kỳ phong phú và đa dạng, với một thiên nhiên không ngừng tạo ra những điều mới mẻ. Trong các chuyến đi đường xuyên tới các địa điểm xa xôi khắp nơi trên thế giới, tôi luôn kinh ngạc trước những rừng rậm nguyên sinh, những cồn cát hoang dã và sự yên bình của sa mạc Arizona, nơi có dải thiên hà nhìn thấy rõ. Ở Chile, nơi đặt đài thiên văn Nam Âu. Do không thể cận kề, sự tráng lệ của tự nhiên không bao giờ làm tôi hết hứng.
(Trích Vũ trụ và hoa sen, Trịnh Xuân Thuận, NXB Tri Thức, 2018, tr. 147-149)
Theo tác giả, vì sao vẻ đẹp của thiên nhiên có thể cứu rỗi con người?- A. Truyền cảm hứng và sinh lực mạnh mẽ.
- B. Giúp con người hiểu cơ chế vận hành vũ trụ.
- C. Thôi thúc khát vọng chinh phục bầu trời.
- D. Khiến con người ngạc nhiên, vơi bớt tiêu cực.
- A. Vẻ đẹp của bụi nước và những phần tử khí.
- B. Vẻ đẹp của mặt nước đại dương và ao hồ.
- C. Vẻ đẹp của các đám mây và sương mù.
- D. Vẻ đẹp của màu sắc, ánh sáng trên bầu trời.
- A. Sôi nổi, nhiệt huyết.
- B. Suy tư, hoài niệm.
- C. Hào hứng, say mê.
- D. Chiêm nghiệm, triết lí.
- A. Làm sáng tỏ vẻ đẹp phong phú của thế giới tự nhiên.
- B. Chứng minh quan hệ hài hoá giữa con người và tự nhiên.
- C. Nhấn mạnh nét độc đáo của cái đẹp trong khoa học.
- D. Ca ngợi thành tựu nghiên cứu to lớn của ngành Vật lí học.
- A. Cái đẹp ẩn chứa trong vẻ tráng lệ, huyền bí của những kì quan quang học.
- B. Cái đẹp là sự hoà quyện giữa vẻ đẹp vật chất và cảm xúc tinh thần.
- C. Cái đẹp được tìm thấy khi con người chinh phục tự nhiên, làm chủ thế giới.
- D. Cái đẹp nằm ở sự khiêm tốn của con người trước vũ trụ vô hạn.
VĂN BẢN 2
Các ngôn ngữ kí hiệu của người khiếm thính được dùng để thể hiện cảm nhận, những suy nghĩ phức tạp nhưng người khiếm thính muốn thể hiện thông qua việc nói và viết. Các ngôn ngữ kí hiệu của người khiếm thính có vài nghìn kí hiệu có thể sử dụng theo một chuỗi, thực hiện vai trò của các từ trong ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết. Và khi ta thấy người ra kí hiệu trên tivi chính là họ đang dịch những lời họ nghe được thành ngôn ngữ kí hiệu – và họ làm việc đó cực nhanh.
Có hai điều rất quan trọng cần phải nhớ về ngôn ngữ kí hiệu của người khiếm thính. Thứ nhất, kí hiệu của người khiếm thính không chỉ lấy từ ngôn ngữ nói mà chỉ được thành các kí hiệu. […] Các kí hiệu cũng không cần phải xuất hiện theo thứ tự nhất định như vậy. Đôi khi chúng theo trình tự trong câu tiếng Anh, nhưng đôi khi lại không. Cách ra dấu thông dụng cho câu “Bạn tên là gì?” bằng ngôn ngữ kí hiệu Anh là: tên của bạn + gì cũng với một biểu cảm bàn khoăn trên gương mặt như người hỏi. Điều thứ hai cần nhớ về ngôn ngữ kí hiệu của người khiếm thính là chúng rất khác nhau. Cũng giống như không thể mong chờ rằng người chỉ nói tiếng Anh lại hiểu được tiếng Trung Quốc, ta không thể mong chờ người chỉ biết ngôn ngữ kí hiệu Anh lại hiểu được ngôn ngữ kí hiệu Trung Quốc. Và đáng ngạc nhiên thay, ta cũng không thể mong chờ rằng người chỉ biết ngôn ngữ kí hiệu Anh lại hiểu được ngôn ngữ kí hiệu Mỹ. Hai ngôn ngữ kí hiệu này đã phát triển theo hướng rất khác biệt suốt hơn 200 năm qua. Có một số kí hiệu tương đồng trong hệ thống nhưng điều đó không đủ để khiến người dùng ngôn ngữ này hiểu được ngôn ngữ kí hiệu của người kia. […]
Tất cả những khái niệm quan trọng mà ta đã dùng trong việc nghiên cứu ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết cũng vẫn cần thiết khi ta nói đến ngôn ngữ kí hiệu. Ví dụ, ta sẽ thấy có các phương ngữ khác nhau. Người khiếm thính ở một vùng này sẽ có vài kí hiệu khác với mình ở vùng khác. […] Ví dụ, kí hiệu cho “bố” là gập thẳng bốn ngón tay vào lòng bàn tay, như hình vẽ bên trái hoặc khum các ngón như hình bên phải.
Tất cả những điều này đều dẫn đến một nhận định: Không bao giờ nên coi kí hiệu khiếm thính chỉ là những cử chỉ đơn giản. Ngôn ngữ kí hiệu thực sự phức tạp, phong phú, và đẹp như bất kì ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ viết nào.
(Theo David Crystal, Câu chuyện ngôn ngữ, Phạm Minh Điệp dịch, NXB Thế giới và Nhã Nam, 2022, tr. 150-154)
Theo tác giả, vì sao ngôn ngữ kí hiệu diễn đạt được những suy nghĩ phức tạp như ngôn ngữ nói và viết?- A. Được dịch trực tiếp từ lời nói một cách dễ dàng.
- B. Sử dụng chuỗi kí hiệu theo cấu trúc câu.
- C. Chi cần vài nghìn kí hiệu để diễn đạt đủ ý.
- D. Có phiên dịch viên hỗ trợ nhanh chóng.
- A. Ngôn ngữ kí hiệu và ngôn ngữ nói tương đồng.
- B. Biểu cảm nét mặt quan trọng nhất khi giao tiếp.
- C. Cách sắp xếp kí hiệu thành chuỗi tuỳ theo mỗi người.
- D. Cấu trúc riêng biệt và không theo trật tự ngôn ngữ nói.
- A. Sự quan trọng của ngôn ngữ cử chỉ tay trong ngôn ngữ kí hiệu.
- B. Sự cần thiết phải sử dụng phương ngữ để giải mã ngôn ngữ kí hiệu.
- C. Sự đa dạng về văn hoá trong giao tiếp kí hiệu ở các quốc gia.
- D. Sự khác biệt về ngôn ngữ kí hiệu giữa các khu vực, vùng miền.
- A. Ngôn ngữ kí hiệu: Cách giao tiếp đơn giản
- B. Ngôn ngữ kí hiệu: Hệ thống độc lập và phức tạp
- C. Ngôn ngữ kí hiệu: Cách dịch từ ngôn ngữ nói
- D. Ngôn ngữ kí hiệu: Sự độc đáo của phương ngữ
- A. Ngôn ngữ kí hiệu đòi hỏi phải kết hợp tự nhiên nét mặt và cử chỉ trong giao tiếp.
- B. Ngôn ngữ kí hiệu trực quan, sinh động, truyền đạt hiệu quả các ý tưởng cơ bản.
- C. Ngôn ngữ kí hiệu thích ứng theo địa phương, sáng tạo, giàu khả năng biểu đạt.
- D. Ngôn ngữ kí hiệu là hệ thống chung toàn cầu với nhiều khác biệt văn hoá nội tại.
Câu 1. Trong một bài phỏng vấn đăng trên trang thông tin điện tử tổng hợp Soha (https://soha.vn) ngày 9/12/2015, Tiến sĩ Toán học Lê Bá Khánh Trình đã chia sẻ: "... cả cuộc đời, tôi đã, đang và sẽ cố gắng đánh giá đúng về bản thân mình. Tôi nghĩ, phải biết mình là ai thì ta mới có một thái độ đúng đắn với mình, với người khác và với cuộc sống được".
Thí sinh điền đáp án tại đây: (11) Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về quan điểm sống “cố gắng đánh giá đúng về bản thân mình”, “phải biết mình là ai”.
Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi
Chưa xóm mạc đã bắt đầu ngọn gió
Thổi không yên suốt dọc dài lịch sử
Qua đất đai và đời sống con người.
Gió gieo tung những hạt giống trên tay
Giọt nước mắt mau khô, tiếng gọi đò vọng mãi
Vắng trăng tôi bẻ khơi chừng gió ấy
Ở nơi đâu cũng tới được chân trời.
[…] Đã có lần tôi muốn nguôi yên
Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng
Nhưng vô ích làm sao quên được
Những yêu thương khao khát của đời tôi.
[…] Ước chi được hoá thành ngọn gió
Để được ôm trọn vẹn nước non này
Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá
Để mát ruộng những mái nhà nắng lửa
Để luôn luôn được trở lại với đời…
Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi.
(Lưu Quang Vũ, trích Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, in trong Tinh hoa thơ Việt, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2007, tr. 314 - 317)
Thí sinh điền đáp án tại đây: (12)
- A.
