Đề thi cuối kì 1 Kinh tế pháp luật 10 năm 2025 2026 THPT Lương Thế Vinh – TPHCM

A. PHẦN TRẮC NGHIỆM (7 ĐIỂM)

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1. Một trong những chức năng của giá cả thị trường là chức năng
A. điều hành.
B. thông tin.
C. vận hành.
D. chỉ huy.
Đáp án: B

Câu 2. Những người có thu nhập cao trong doanh nghiệp phải trích một khoản tiền từ phần thu nhập để nộp vào ngân sách nhà nước theo loại thuế gì?
A. Thuế tiêu thụ đặc biệt.
B. Thuế thu nhập cá nhân.
C. Thuế nhập khẩu.
D. Thuế giá trị gia tăng.
Đáp án: B

Câu 3. Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước được gọi là
A. kho bạc nhà nước.
B. tài chính nhà nước.
C. ngân sách nhà nước.
D. tiền tệ nhà nước.
Đáp án: C

Câu 4. Giá bán thực tế của hàng hoá do tác động qua lại giữa các chủ thể kinh tế trên thị trường tại một thời điểm, địa điểm nhất định được gọi là
A. giá cả thị trường.
B. giá trị thặng dư.
C. giá trị sử dụng.
D. giá cả cá biệt.
Đáp án: A

Câu 5. Sản xuất kinh doanh không có vai trò nào dưới đây?
A. Hủy hoại môi trường.
B. Thúc đẩy phát triển kinh tế.
C. Đem lại cuộc sống ấm no.
D. Phát triển văn hóa, xã hội.
Đáp án: A

Câu 6. Đối với công ty hợp danh ngoài thành viên hợp danh thì còn có thành viên
A. đứng đầu.
B. làm thuê.
C. góp vốn.
D. độc lập.
Đáp án: C

Câu 7. Một trong những tác động tích cực của cơ chế thị trường là
A. hủy hoại môi trường sống.
B. xuất hiện nhiều hàng giả.
C. thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
D. tăng cường đầu cơ tích trữ.
Đáp án: C

Câu 8. Thuế trực thu là gì?
A. Thuế gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá, dịch vụ.
B. Thuế điều tiết trực tiếp vào giá cả của hàng hoá trên thị trường.
C. Thuế điều tiết trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế.
D. Thuế tính trên giá trị của hàng hoá trên thị trường.
Đáp án: C

Câu 9. Khi các chủ thể kinh tế căn cứ vào các thông tin của giá cả thị trường để đưa ra các quyết định phù hợp nhằm thu được lợi nhuận về mình là nói về
A. khái niệm giá cả thị trường.
B. bản chất của giá cả thị trường.
C. chức năng giá cả thị trường.
D. quy luật của giá cả thị trường.
Đáp án: C

Câu 10. Trong sản xuất và kinh doanh hàng hóa, mặt tích cực của cơ chế thị trường thể hiện ở việc, các chủ thể kinh tế vì nhằm giành nhiều lợi nhuận về mình đã không ngừng
A. bán hàng giả gây rối thị trường.
B. xả trực tiếp chất thải ra môi trường.
C. hủy hoại tài nguyên thiên nhiên.
D. đầu tư đổi mới công nghệ.
Đáp án: D

Câu 11. Câu thành ngữ “Cá lớn nuốt cá bé” chỉ quy luật kinh tế nào?
A. Quy luật cung – cầu.
B. Quy luật lưu thông tiền tệ.
C. Quy luật cạnh tranh.
D. Quy luật giá trị.
Đáp án: C

Câu 12. Nhận định nào sau đây đúng về mô hình sản xuất kinh doanh hộ gia đình?
A. Mô hình sản xuất kinh doanh sử dụng từ 10 lao động trở lên.
B. Mô hình sản xuất kinh doanh chỉ dành cho lĩnh vực nông nghiệp.
C. Mô hình sản xuất kinh doanh liên tục gặp nhiều khó khăn về việc vay vốn.
D. Mô hình sản xuất kinh doanh nhỏ do cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình thành lập.
Đáp án: D

Câu 13. Thuế gián thu là gì?
A. Thuế đánh vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp.
B. Thuế thu được từ khoản tiền mà người mua phải trả cho người bán.
C. Thuế thu được từ người có thu nhập cao.
D. Thuế điều tiết gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá, dịch vụ.
Đáp án: D

Câu 14. Theo Luật ngân sách nhà nước, nội dung nào dưới đây phản ánh đúng về ngân sách nhà nước?
A. Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước.
B. Ngân sách nhà nước là quỹ dự trữ tài chính của một quốc gia.
C. Ngân sách nhà nước là toàn bộ vốn của người dân trong một quốc gia.
D. Ngân sách nhà nước là toàn bộ tài sản của các doanh nghiệp.
Đáp án: A

Câu 15. Nội dung nào dưới đây không phản ánh vai trò của ngân sách nhà nước?
A. Góp phần đảm bảo an sinh xã hội.
B. Duy trì mối quan hệ của các doanh nghiệp.
C. Thúc đẩy và tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển.
D. Tạo một nền tảng chính trị ổn định.
Đáp án: B

Câu 16. Trường hợp nào dưới đây được gọi là bội chi ngân sách nhà nước?
A. Tổng thu lớn hơn tổng chi
B. Tổng thu nhỏ hơn tổng chi.
C. Tổng thu lớn hơn hoặc bằng tổng chi.
D. Tổng thu nhỏ hơn hoặc bằng tổng chi.
Đáp án: B

Câu 17. Hệ thống các quan hệ mang tính tự điều chỉnh tuân theo yêu cầu của các quy luật kinh tế được gọi là?
A. Giá cả thị trường.
B. Thị trường.
C. Cơ chế thị trường.
D. Kinh tế thị trường.
Đáp án: C

Câu 18. Nội dung nào dưới đây không phải là chức năng của giá cả?
A. Cung cấp thông tin để các chủ thể kinh tế điều chỉnh.
B. Giá cả thúc đẩy sự bất bình đẳng xã hội.
C. Giá cả điều tiết hành vi của người tiêu dùng.
D. Giá cả điều tiết quy mô sản xuất của các doanh nghiệp.
Đáp án: B

Câu 19. Quá trình con người sử dụng sức lao động, vốn, kỹ thuật, tài nguyên thiên nhiên để tạo ra hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho thị trường và thu được lợi nhuận được gọi là hoạt động
A. lao động nghệ thuật.
B. sản xuất kinh doanh.
C. chính trị – xã hội.
D. thực nghiệm khoa học.
Đáp án: B

Câu 20. Theo quy định của Luật Quản lý thuế, người nộp thuế có quyền được
A. từ chối nộp thuế khi kinh doanh.
B. làm sai lệch hồ sơ nộp thuế.
C. hướng dẫn việc nộp thuế.
D. chủ động số tiền nộp thuế.
Đáp án: C

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 2. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1. Đọc đoạn thông tin sau:
Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng các sản phẩm công nghệ thông minh như đồng hồ sức khỏe, tai nghe không dây, vòng đeo tay theo dõi vận động… ngày càng tăng. Trên thị trường xuất hiện nhiều doanh nghiệp lớn như Samsung, Huawei, Xiaomi liên tục đầu tư dây chuyền hiện đại, cải tiến sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Tuy nhiên, cũng có tình trạng một số cửa hàng nhỏ lẻ nhập hàng kém chất lượng, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng để bán với giá rẻ nhằm thu hút khách. Trước thực trạng này, Nhà nước đã tăng cường thanh tra thị trường, xử phạt các cơ sở kinh doanh hàng giả, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp minh bạch về nguồn gốc và giá bán. Khi giá đồng hồ thông minh loại cao cấp tăng, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng quy mô sản xuất để tận dụng cơ hội kinh doanh.
a) Việc các doanh nghiệp lớn đầu tư công nghệ, cải tiến sản phẩm thể hiện ưu điểm của cơ chế thị trường. __________
b) Việc một số cửa hàng bán hàng nhái nhằm thu lợi là nhược điểm của cơ chế thị trường. __________
c) Việc Nhà nước tăng cường thanh tra, xử phạt là biểu hiện của việc Nhà nước không can thiệp vào thị trường. __________
d) Việc doanh nghiệp mở rộng sản xuất khi giá bán tăng là ưu điểm phân phối lại các nguồn lực kinh tế một cách tối ưu. __________
Đáp án: Đ|Đ|S|Đ

Câu 2. Đọc đoạn thông tin sau:
Trong năm 2025, tỉnh M bắt đầu triển khai một dự án lớn nâng cấp hệ thống trường học và bệnh viện ở các huyện vùng sâu. Để đảm bảo nguồn vốn, Ủy ban nhân dân tỉnh đã đề xuất dùng một phần ngân sách địa phương, trong đó chủ yếu là nguồn thu từ các loại thuế như thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng. Cùng thời gian này, hoạt động sản xuất – kinh doanh trên địa bàn phát triển mạnh, nhiều doanh nghiệp mới được thành lập, tạo điều kiện làm tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, một số cá nhân và cơ sở kinh doanh lại tìm cách trốn thuế, khai sai doanh thu để giảm nghĩa vụ nộp thuế, gây ảnh hưởng đến nguồn thu chung. Trước tình trạng đó, cơ quan thuế tỉnh đã tăng cường việc thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm nguồn thu ổn định cho ngân sách.
a) Việc dùng nguồn thu từ thuế để đầu tư trường học và bệnh viện thể hiện vai trò của thuế đối với các khoản chi tiêu công. __________
b) Việc hoạt động kinh doanh phát triển kéo theo tăng thu ngân sách chứng tỏ thuế là nguồn thu ổn định và có xu hướng tăng theo sự phát triển kinh tế. __________
c) Việc một số cá nhân trốn thuế cho thấy thuế là loại nguồn thu không liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp. __________
d) Cơ quan thuế tăng cường thanh tra cho thấy Nhà nước không sử dụng thuế để phục vụ cho các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội. __________
Đáp án: Đ|Đ|S|S

B. PHẦN TỰ LUẬN (3 ĐIỂM)

Câu 1 (1.0 điểm): Tình huống: Theo Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), 9 tháng năm 2025, nhiều vật liệu như cát, đá biến động mạnh. Đặc biệt là cát tự nhiên, với mức tăng lớn nhất vào thời điểm cuối quý II/2025, với tỷ lệ tăng có khu vực lên đến 58,4% so với cùng kỳ, trong khi giá đá xây dựng tăng từ 10 – 18% theo từng quý từ đầu năm 2025 đến nay. Sở dĩ có tình trạng này là do đầu tư công dồn dập, nhất là các dự án hạ tầng lớn như cao tốc, cảng, sân bay,… khiến nhu cầu cát, đá, thép, xi măng tăng đột biến. Trong khi đó, nguồn cát và đá phục vụ xây dựng ở một số địa phương còn xảy ra hiện tượng khan hiếm cục bộ, do tình trạng thiếu nguồn cung cấp: mỏ hết hạn, bị gián đoạn khai thác, sạt lở,…

Hỏi:
a/ Xác định chức năng của giá cả thị trường trong trường hợp này. (0,5 điểm)
b/ Hãy giải thích vì sao giá nhiều vật liệu như cát, đá biến động mạnh trong thông tin trên? (0,5 điểm)
Thí sinh điền đáp án tại đây: (1)
Đáp án: a/ Chức năng thông tin và chức năng phân bổ nguồn lực. b/ Do sự mất cân đối giữa cung và cầu: cầu tăng đột biến do các dự án đầu tư công dồn dập, trong khi nguồn cung giảm do mỏ hết hạn, gián đoạn khai thác, sạt lở.

Câu 2 (1.0 điểm): Tình huống: Dựa trên Nghị quyết số 380/NQ-CP ngày 25/11/2025 của Chính phủ, Thủ tướng đã quyết định hỗ trợ 3.515 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước cho 08 tỉnh, thành phố miền Trung (từ Hà Tĩnh đến Lâm Đồng) để khắc phục cấp bách hậu quả bão lũ lịch sử. Việc huy động nguồn lực được thực hiện từ ngân sách trung ương, dự phòng địa phương và các quỹ theo Luật Ngân sách Nhà nước 2015, với nguyên tắc công khai, minh bạch, tránh lãng phí. Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp thiệt hại và đề xuất hỗ trợ kinh phí, báo cáo Thủ tướng quyết định. Các địa phương được khuyến khích sử dụng dự phòng ngân sách địa phương để hỗ trợ lẫn nhau theo quy định pháp luật. Toàn bộ quá trình giải ngân được giám sát chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả và đúng đối tượng.

Hỏi:
a/ Việc Thủ tướng đã quyết định hỗ trợ 3.515 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước cho 08 tỉnh, thành phố miền Trung để khắc phục hậu quả bão lũ thể hiện đặc điểm nào của ngân sách nhà nước? (0,5 điểm)
b/ Dựa vào tình huống, hãy lí giải vì sao việc công khai thông tin và kiểm toán ngay trong năm lại góp phần bảo đảm thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật về ngân sách nhà nước. (0,5 điểm)
Thí sinh điền đáp án tại đây: (2)
Đáp án: a/ Thể hiện đặc điểm: Ngân sách nhà nước là công cụ tài chính của Nhà nước, được sử dụng để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (đảm bảo an sinh xã hội, khắc phục hậu quả thiên tai). b/ Việc công khai, minh bạch và kiểm toán giúp giám sát chặt chẽ quá trình giải ngân, tránh thất thoát, lãng phí, đảm bảo nguồn vốn đến đúng đối tượng, từ đó thực thi đúng các quy định của pháp luật về quản lý ngân sách.

Câu 3 (1.0 điểm): Tình huống: Năm 2025, chị Nguyễn Thị Lan cùng 12 hộ nông dân tại huyện Mỹ Đức, Hà Nội cùng góp vốn và lao động thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Láng Hạ, chuyên sản xuất rau hữu cơ theo tiêu chuẩn VietGAP. Hợp tác xã hoạt động theo nguyên tắc mỗi thành viên một phiếu bầu, lợi nhuận được chia theo mức độ tham gia lao động và vốn góp. Nhờ liên kết trực tiếp với siêu thị và sàn thương mại điện tử, doanh thu năm 2025 của hợp tác xã đạt hơn 12 tỷ đồng, bình quân thu nhập của mỗi thành viên tăng gấp 2,3 lần so với sản xuất cá thể trước đây.
Hỏi:
a/ Hãy xác định mô hình sản xuất kinh doanh trong tình huống trên? (0,5 điểm)
b/ Dựa vào tình huống, hãy phân tích hai lợi ích kinh tế mà các thành viên nhận được khi tham gia mô hình sản xuất kinh doanh này. (0,5 điểm)
Thí sinh điền đáp án tại đây: (3)
Đáp án: a/ Mô hình Hợp tác xã. b/ Hai lợi ích kinh tế: (1) Tăng thu nhập đáng kể (bình quân thu nhập tăng gấp 2,3 lần so với sản xuất cá thể); (2) Đảm bảo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm nhờ liên kết trực tiếp với siêu thị, sàn thương mại điện tử và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.