Đề thi thử tốt nghiệp THPT 2025 môn Ngữ Văn – Sở GD Quảng Bình là một trong những đề thi thuộc Bộ đề thi tuyển sinh vào đại học – Môn Ngữ Văn. Đây là một trong những bộ đề quan trọng nằm trong chuyên mục Tổng hợp đề thi thử môn Ngữ Văn THPT QG. Đề thi được Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Bình xây dựng công phu, bám sát cấu trúc đề minh họa của Bộ GD&ĐT năm 2025, giúp học sinh lớp 12 rèn luyện kỹ năng làm bài hiệu quả trước kỳ thi chính thức.
Cấu trúc đề thi gồm ba phần quen thuộc: đọc hiểu, nghị luận xã hội, và nghị luận văn học. Nội dung đề tập trung vào các tác phẩm quan trọng trong chương trình Ngữ văn lớp 12 như Vợ nhặt, Chiếc thuyền ngoài xa, Đất nước, Rừng xà nu,… Đề thi không chỉ yêu cầu nắm vững kiến thức mà còn phát huy năng lực phân tích, lập luận và cảm nhận văn học một cách sáng tạo, sâu sắc.
Hãy cùng Dethitracnghiem.vn khám phá và thử sức với đề thi này để chuẩn bị thật tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025!
- Số trang: 1 trang
- Hình thức: Tự luận
- Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
ĐỀ THI:
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
Trong lần lược đấu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngay cửa nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ có Hai Thép, Ba Rèn, Anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dũng cảm một mình nuôi con và tham gia cách mạng.
Chị Sứ đã hy sinh trong một trận đánh ác liệt. Chị đã chiến đấu đến cùng. Sau khi chị hy sinh, đồng đội tìm thấy trong người chị một bức thư chị viết cho chồng. Bức thư thể hiện tình yêu sâu sắc của chị dành cho chồng, con và quê hương.
(Lược một đoạn: Sau khi chị Sứ hy sinh, đồng đội tiếp tục chiến đấu. Cuộc chiến đấu ngày càng ác liệt. Cuối cùng, quân và dân Hòn Đất đã giành chiến thắng. Truyện kết thúc bằng hình ảnh Hòn Đất được giải phóng).
TIẾC XÓE VUI NHẤT
(Trích)
Nguyễn Minh Châu
Hà Thị E là con gái trưởng bản Hòa Tát. Nêm có người xinh đẹp như E. Lưng như lưng kiến vàng, mắt long lanh như sao Khun Lù – Nàng Ứa (‘), tiếng nói như tiếng suối giữa đồi, tiếng cười trong vắt và vô tư lự. E xinh đẹp và đáng yêu như những đóa hoa của rừng. Những người đàn ông trong bản đều yêu E và mong lấy được E làm vợ. E đã phải từ chối nhiều chàng trai khỏe mạnh, tài giỏi trong bản. E muốn lấy một người chồng có đức tính.
(Lược một đoạn: Mọi người bàn việc chọn chồng cho nàng E. Các bố lão quyết định sẽ làm một cuộc thi tài để chọn người nào có đức tính quý nhất mà khó kiếm nhất làm chồng của E).
Bếp lửa có một chàng trai đáng yêu ở bản. Một chàng trai vừa khỏe mạnh lại vừa rất hiền lành. Khi đi làm nương làm rẫy, anh ta bao giờ cũng mang theo một bếp lửa bằng đất. Chàng trai đi làm đồng, đi săn, đi bẫy, đi đâu anh ta cũng mang theo bếp lửa. Khi đi làm đường nữa, cô đã đi gần suốt dãy Trường Sơn mà vẫn không sao sửa chữa được cái bếp nhỏ nhà.
[…] Làm sao nói hết mọi điều đáng nói về một cái bếp lửa trên chơn Trường Sơn? Những cái bếp bằng đất vắt nặn nên bởi bàn tay khéo léo, khỏi chi lần lở mà trong có như sương ban mai rồi tan dần, lửa thì đậu lại. Ngọn lửa được ấp ủ trong lòng người con gái đồng bằng. Những chiến sĩ hành quân trên Trường Sơn chợt trông thấy một ánh lửa hồng, một mái nhà, cái bờ giậu bằng cây sắn có răng mồng tơi leo, dàn gác lợn trong chuồng, bên đường một mái tóc cắp buông lơi, một kiễu chít khăn mỏ quạ, một nước da con gái đang sốt rét, một ánh mắt đăm thẳm vẫn vòi: “Các anh người quê ở đâu ta?”. Cái biết bao nhiêu là nỗi nhớ đồng bằng gửi vào trong một câu hỏi ấy? Có đêm khuya khoắt ngồi trước khuân bếp, Nết lắng nghe thấy đủ các thứ tiếng động của rừng: tiếng suối chảy, tiếng gà rừng gáy, tiếng con tắc kè và tiếng chim “bắt cô trói cột”. Mỗi lúc như vậy, nỗi nhớ nhà và nhớ vùng suối cứ cồn cào trong gan ruột, Nết nghe cả tiếng gà chép dập mỗi bên bờ ao rau, cùng tiếng mẹ khóa nước rửa chăn ngoài cẩu ao… Suốt những năm ở nhà cùng với mẹ, chẳng mấy khi Nết trông thấy mẹ mặc một cái quần chùng, hai ống quần ướt sũng bao giờ cũng vò quá gói, đôi bắp chăn đèn thui khủng khiu bao giờ cũng in một ngăn bùn trắng. Mỗi buổi trưa hễ đi làm ngoài đồng trở về, bước chân bao giờ cũng lại dật, mẹ vất xốc của đồng trước thềm nhà và liền nằm ấp sấp bụng trên cái thềm đất, vừa cười ngượng nghịu vừa vẫy Nết lại. Nết chạy tới nhẹ nhàng giậm bàn chân trên dọc sống lưng mẹ, giận dử rầy la mẹ sau các kỹ sinh nở không biết kiêng cử. Và những lúc như vậy, mẹ chỉ nín lặng nhăn nhúi rện khe khẽ và đưa mắt nhìn lũ con cái con trai nhau duổi theo những con cua đồng: “U u!”. Ngày hôm đó, Nết đã cầm chặt lá thư ngắn ngũi của Khuê trong những ngón tay cứng đờ như không còn biết cảm giác, cô kêu lên một tiếng rện ri đầy đau khổ và phẫn nộ. Nết nhớ ngày ở nhà, cô thường giả vờ xăn ống tay áo đọa thằng em bé nhất: “Hiên ra đây chị gội đầu nào?”. Thằng bé sợ nhất là bị bế đi gội đầu liền khóc thét om cả nhà và lần nào Nết cũng bị mẹ mắng: “Cái con quỷ này lớn xác chi khô héo trêu em!”.
Các mẫu kỷ niệm vui buồn vụn vặt vốn gọn ghẽ không có ý nghĩa gì hết ở trong cái gia đình nghèo và lam lũ, Nết cứ theo bộ đội đi một bước lại nhớ thêm một chuyện. Không biết bao nhiêu chuyện vui buồn nho nhỏ trong gia đình. Mỗi mẩu chuyện là một lưỡi dao cắt vào gan vào ruột. “Nết ơi, tao lạy mày, mày khóc đi một cái!”. – Không bao giờ tao chịu khóc Dư ạ, lúc xong việc ở đây rỗi thì tao sẽ khóc. Nhưng bây giờ anh chị em trong đội đang vội vàng chuẩn bị đón thương binh về, mỗi người xé ra làm hai ba mà chưa làm hết việc, lẽ nào ngồi khóc? Làm sao sinh ra người con gái giàu nước mắt vậy, nhưng Nết không rõ một giọt nước mắt nào cho mẹ và em ở nhà đã chết vì bom Mỹ. Hãy nghiến răng lại mà làm việc đứng quân ngày đêm. Hãy nghiến răng lại mà chiến đấu và làm việc để trả thù cho những người thân đã mất!
(1) Suy ngẫm thế này thôi, tôi thấy đời sống thay đổi nhanh chóng, mặt bốc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đó trên vai mẹ chỉ roi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lỏng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhóm lên, chạy tốt. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lấp cấp quãng lầy bắp chân mình. Lệ nhỏ đến, chị nghe sao bắp chân mình mốt nóng, giận giụa. Tiếng mẹ chỉ bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống môi tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau đắng, Sứ ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đó hoe không chớp. Nhưng Sứ có nến, để nước mắt khỏi tràn ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưởng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiếu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hối hộp mong sao mẹ đứng thổi lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chặt lấy chị, mẹ hãy cứ nhìn chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tỉnh, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giày giụa.
(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chịu từng tấm áo. Đôi chân trần thả trèo leo lòng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cắt bước đi chập chững đầu tiên. Con suối tóc mượt mà rủ xuống vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ làm vào cánh góa bụa, chính đứa con gái này đã cầm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cún cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được.
Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời này, càng buộc mẹ nói. Tiếng lòng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Tiếng lòng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.
Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói!
Thoáng thấy là đứng lên nhấc chiếc áo dài. Đôi chân hẳn rậm rịch cứ như giẫm lên ở kiến lửa. Thinh lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị đẩy qua phía thằng Thiếp (*) tải. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:
Con tôi lớn rồi, nó có tri khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy!
Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.
(Trích tiểu thuyết Hòn Đất của Anh Đức, NXB Văn học, 2006, tr.212-213-214)
Chú thích:
Anh Đức: tên thật là Bùi Đức Ái (1935 – 2014), là cây bút tiêu biểu của nền văn xuôi cách mạng miền Nam thời kỳ chống Mỹ. Ông thành công với nhiều thể loại: phản ánh, kí, truyện ngắn, tiểu thuyết viết về đề tài chiến tranh, Văn phòng dòng giản dị, giàu cảm xúc và đậm chất Nam Bộ. Hòn Đất là cuốn tiểu thuyết của Anh Đức, được hoàn thành vào năm 1965. Tác phẩm khai thác đề tài cuộc chiến đấu anh dũng của quân và dân huyện Châu Thành, tỉnh Rạch Giá (cũ) chống lại đế quốc Mỹ và tay sai.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định ngôi kể sử dụng trong đoạn trích.
Câu 2. Trong đoạn văn (1), nhân vật mẹ Sáu miêu tả qua những hình ảnh nào?
Câu 3. Phân tích hiệu quả của biện pháp lặp cấu trúc trong các câu sau:
Tiếng lòng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Tiếng lòng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.
Câu 4. Người kể chuyện đã vận dụng điểm nhìn bên trong ở đoạn (1) để miêu tả mẹ Sáu thông qua cảm nhận của chị Sứ. Hãy giải thích tác dụng của điểm nhìn ấy.
Câu 5. Anh/Chị tiếp nhận được thông điệp gì từ đoạn trích trên? Thông điệp đó có ý nghĩa như thế nào đối với tuổi trẻ Việt Nam ngày nay (trình bày khoảng 5 – 7 dòng)?
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
Sự an toàn để bảo đảm một nền tảng sinh tồn của con người, nó khiến chúng ta hài lòng với sự ổn định và sợ hãi trước những biến động… Không phải tự nhiên mà hạt giống bồ công anh phải phiêu bạt theo gió để tìm những vùng đất mới. Thế giới rộng lớn nhưng vẫn sẽ rất chật hẹp nếu chúng ta cứ mãi chen chúc trong những vùng an toàn nổi tiếp nhau. Vì thế, bất cứ lúc nào có thể, hãy can đảm bất cho mình một cơn gió.
(Đến có đại diện của Phong trào Quốc tế Sức mạnh, Lý thuyết của sự thích nghi của con người trong quá trình sống và phát triển bền vững, Paris, Thế giới, 2019, tr.230-231)
Từ gợi dẫn trên, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải bước ra khỏi vùng an toàn của bản thân.
Mục đích tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là gì?
Căn cứ theo quy chế hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các văn bản hướng dẫn tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, mục đích của kỳ thi là:
– Đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 12 năm học theo yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông.
– Lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông và làm căn cứ tuyển sinh đại học, cao đẳng.
– Góp phần đánh giá chất lượng giáo dục của địa phương và cả nước, làm cơ sở điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học trong nhà trường.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2025 có bắt buộc thi môn Ngữ văn không?
Theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng dẫn tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, thí sinh dự thi phải thực hiện như sau:
– Thi 3 môn bắt buộc: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.
– Ngoài ra, thí sinh phải chọn một trong hai bài thi tổ hợp: Khoa học Tự nhiên (gồm các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học) hoặc Khoa học Xã hội (gồm các môn Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân – dành cho học sinh học chương trình giáo dục phổ thông).
Trong số các môn thi, Ngữ văn là một trong ba môn bắt buộc mà tất cả thí sinh đều phải dự thi, không phụ thuộc vào lựa chọn bài thi tổ hợp hay mục đích xét tuyển đại học.
Như vậy, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 bắt buộc thí sinh phải thi môn Ngữ văn, dù xét tốt nghiệp hay xét tuyển đại học, cao đẳng.
